नीचे दिए गए विषय पर सवाल जवाब के लिए टॉपिक के लिंक पर क्लिक करें Culture Question Bank International Relations Security and Defence Social Issues English Antonyms English Language English Related Words English Vocabulary Ethics and Values Geography Geography - india Geography -physical Geography-world River Gk GK in Hindi (Samanya Gyan) Hindi language History History - ancient History - medieval History - modern History-world Age Aptitude- Ratio Aptitude-hindi Aptitude-Number System Aptitude-speed and distance Aptitude-Time and works Area Art and Culture Average Decimal Geometry Interest L.C.M.and H.C.F Mixture Number systems Partnership Percentage Pipe and Tanki Profit and loss Ratio Series Simplification Time and distance Train Trigonometry Volume Work and time Biology Chemistry Science Science and Technology Chattishgarh Delhi Gujarat Haryana Jharkhand Jharkhand GK Madhya Pradesh Maharashtra Rajasthan States Uttar Pradesh Uttarakhand Bihar Computer Knowledge Economy Indian culture Physics Polity
द्विवेदी युग का समय सन 1900 से 1920 तक माना जाता है। बीसवीं शताब्दी के पहले दो दशक के पथ-प्रदर्शक, विचारक और साहित्य नेता आचार्य महावीर प्रसाद द्विवेदी के नाम पर ही इस काल का नाम 'द्विवेदी युग' पड़ा। इसे 'जागरण सुधारकाल' भी कहा जाता है। महावीर प्रसाद द्विवेदी हिन्दी के ऐसे पहले लेखक थे, जिन्होंने अपनी जातीय परंपरा का गहन अध्ययन ही नहीं किया था, अपितु उसे आलोचकीय दृष्टि से भी देखा। उन्होंने वेदों से लेकर पंडितराज जगन्नाथ तक के संस्कृत साहित्य की निरंतर प्रवाहमान धारा का अवगाहन किया एवं उपयोगिता तथा कलात्मक योगदान के प्रति एक वैज्ञानिक नज़रिया अपनाया। कविता की दृष्टि से द्विवेदी युग 'इतिवृत्तात्मक युग' था। इस समय आदर्शवाद का बोलबाला रहा। भारत का उज्ज्वल अतीत, देश-भक्ति, सामाजिक सुधार, स्वभाषा-प्रेम आदि कविता के मुख्य विषय थे। नीतिवादी विचारधारा के कारण श्रृंगार का वर्णन मर्यादित हो गया। कथा-काव्य का विकास इस युग की विशेषता है। मैथिलीशरण गुप्त, अयोध्यासिंह उपाध्याय 'हरिऔध', श्रीधर पाठक, रामनरेश त्रिपाठी आदि इस युग के यशस्वी कवि थे। जगन्नाथदास 'रत्नाकर' ने इसी युग में ब्रजभाषा में सरस रचनाएँ प्रस्तुत कीं।
आचार्य महावीर प्रसाद द्विवेदी के नाम पर ही यह काल 'द्विवेदी युग' के नाम से जाना जाता है। इसे 'जागरण-सुधारकाल' भी कहा जाता है। इस समय ब्रिटिश दमन-चक्र बहुत बढ़ गया था। जनता में असंतोष और क्षोभ की भावना प्रबल थी। ब्रिटिश शासकों द्वारा लोगों का अर्थिक-शोषण भी चरम पर था। देश के स्वाधीनता संग्राम के नेताओं द्वारा पूर्ण-स्वराज्य की मांग की जा रही थी। गोपालकृष्ण गोखले और लोकमान्य गंगाधर तिलक जैसे नेता देश के स्वतंत्रता संग्राम का नेतृत्व कर रहे थे। इस काल के साहित्यकारों ने न सिर्फ़ देश की दुर्दशा का चित्रण किया, बल्कि देशवासियों को आज़ादी की प्राप्ति की प्रेरणा भी दी। राजनीतिक चेतना के साथ-साथ इस काल में भारत की आर्थिक चेतना भी विकसित हुई।
सन आचार्य महावीर प्रसाद द्विवेदी
खाने के सोडा (Edible Soda) का रासायनिक नाम – सोडियम बाइकार्बोनेट – Sodium Bicarbonate(NaHCO3)
आर्कीमिडीज सिद्धान्त आर्कीमिडीज यूनान २८७-२१२ ईसा पूर्व
बीजगणित अल-ख्वारिज्मी फारस ७८०-८५०
अर्गाण्ड लैम्प अमी अर्गाण्ड फ्रान्स १७५०-१८०३
थर्मामीटर गैलेलियो गैलिली इटली १५९३
खगोलीय दूरदर्शक गैलेलियो गैलिली इटली १६०९
बैरोमीटर इव्हांगेलिस्टा टोर्रिसेली इटली १६४३
पेण्डुलम घड़ी क्रिश्चन हाइजेन्स नीदरलैण्ड १६५६
गुरुत्वाकर्षण का सिद्धान्त सर आइजेक न्यूटन इंग्लैण्ड १६६५
प्रकाश का वेग ओलाउस रोमर डेनमार्क १६७५
गति के नियम सर आइजेक न्यूटन इंग्लैण्ड १६८७
मशीन गन जेम्स पक्ले इंग्लैण्ड १७१८
एफ एम रेडियो एड्विन एच आर्मस्ट्रांग संयुक्त राज्य अमेरिका
हाइडालिक क्रेन विलियम जार्ज आर्मस्ट्रांग यू के
पोर्टलैण्ड सिमेन्ट जोसेफ आस्पदिन इंग्लैण्ड
विश्लेषी इंजन चार्ल्स बाबेज इंग्लैण्ड
आवर्धक लेंस रोजर बेकन इंग्लैण्ड
बैकेलाइट लिओ बेकलैण्ड संयुक्त राज्य अमेरिका बेल्जिअम
बाइफोकल लेंस बेंजामिन फ्रेंकलिन संयुक्त राज्य अमेरिका १७६०
पैराशूट लुइस एस. लेनोर्मांड फ्रांस १७८३
लोकोमोटिव रिचार्ड ट्रेव्हिथिक इंग्लैण्ड १८०४
साईकल कार्ल डी. वॉन सौरब्रोन जर्मनी १८१६
इलेक्ट्रिक मोटर माइकल फैराडे इंग्लैण्ड १८२२
माइक्रोफोन चार्ल्स व्हीटस्टोन इंग्लैण्ड १८२७
ओम का नियम जॉर्ज एस. ओम जर्मनी १८२७
एसी डॉयनेमो माइकल फैराडे इंग्लैण्ड १८३२
तार (टेलीग्रॉफ) सैमुएल एफ. बी. मोर्स संयुक्त राज्य अमेरिका १८३७
सिलाई मशीन एलियास होवे संयुक्त राज्य अमेरिका १८४६
सेफ्टी पिन वाल्टर हण्ट संयुक्त राज्य अमेरिका १८४९
एलिवेटर एलिशा जी. ओटिस संयुक्त राज्य अमेरिका १८५२
प्लास्टिक अलैक्जेण्डर पार्क्स इंग्लैण्ड १८५५
बारूद (डाइनामाइट) अल्फ्रेड नोबल स्वीडन १८६७
इलेक्ट्रिक लैम्प ए. ई. बेक्वेरेल फ्रांस १८६७
टाइपराइटर क्रस्टोफर शोलेज और कार्लोस ग्लिडन संयुक्त राज्य अमेरिका १८६७
डीएनए फ्रिडरिक मेशर जर्मनी १८६९
मोटरसाईकल एडवर्ड बटलर इंग्लैण्ड १८८४
फाउण्टेन पेन लेविस ई. वाटरमैन संयुक्त राज्य अमेरिका १८८४
इलेक्ट्रिक ट्रांसफार्मर विलियम स्टेनले संयुक्त राज्य अमेरिका १८८५
कोका-कोला जॉन पेम्बर्टन संयुक्त राज्य अमेरिका १८८६
इलेक्ट्रोकॉर्डियोग्राफी आगस्तुस वाल्टर ब्रिटेन १८८७
डॉयनेमो निकोला टेस्ला संयुक्त राज्य अमेरिका १८९२
डीजल इंजन रुडोल्फ डीजल जर्मनी १८९२
स्टोव हडावे संयुक्त राज्य अमेरिका १८९६
इलेक्ट्रॉन सर जोसेफ जे. थॉम्पसन इंग्लैण्ड १८९७
रेडियोधर्मिता (एक्स रे) मैडम क्यूरी और पियरे क्यूरी फ्रांस १८९८
एस्पिरिन डॉ॰ फेलिक्स होफमेन जर्मनी १८९९
टेप रेकॉर्डर वाल्डेमर पौल्सेन डेनमार्क १८९९
क्वाण्टम सिद्धान्त मैक्स प्लैंक जर्मनी १९००
रेज़र किंग जिलेट संयुक्त राज्य अमेरिका १९०१
मनोविश्लेषण सिगमण्ड फ्रॉयड ऑस्ट्रिया १९०४
धुलाई मशीन एल्वा फिशर संयुक्त राज्य अमेरिका १९०६
E=mc२ अल्बर्ट आइंस्टाइन स्विटज़रलैण्ड १९०७
एयरकण्डीशनिंग विलिस कैरियर संयुक्त राज्य अमेरिका १९११
अणु अर्नेस्ट रदरफोर्ड इंग्लैण्ड १९११
अभिकलित्र (कम्प्यूटर) वानेवर बुश संयुक्त राज्य अमेरिका १९२८
कार रेडियो विलियम लीर और एल्मर वैवरिंग संयुक्त राज्य अमेरिका १९२९
बॉल पाइण्ट पेन लाज़्लो बिरो अर्जेण्टीना १९४४
माइक्रोवेव ओवन पर्सी स्पेन्सर संयुक्त राज्य अमेरिका १९४७
एकीकृत सर्किट जी.डब्लू.ए. डमर इंग्लैण्ड १९५२
एलसीडी होफमन-ला रोश स्विटज़रलैण्ड १९७०
कॉम्पैक्ट डिस्क (सीडी) आरसीए संयुक्त राज्य अमेरिका १९७२
सापेक्षता का सिद्धांत अल्बर्ट आइंस्टाइन स्विटज़रलैण्ड १९०५-१९५३
भारत के पश्चिम में पाकिस्तान, उत्तर-पूर्व में चीन, नेपाल और भूटान, पूर्व में बांग्लादेश और म्यान्मार स्थित हैं। हिन्द महासागर में इसके दक्षिण पश्चिम में मालदीव, दक्षिण में श्रीलंका और दक्षिण-पूर्व में इंडोनेशिया से भारत की सामुद्रिक सीमा लगती है। इसके उत्तर की भौतिक सीमा हिमालय पर्वत से और दक्षिण में हिन्द महासागर से लगी हुई है। पूर्व में बंगाल की खाड़ी है तथा पश्चिम में अरब सागर हैं।
bihar ka mukh mantri kon ha
kaiase kare
Up homeguard gk mock test de dijiye
dfdgg
Ab tak Vishva yuddh kitni bar ho chuka hai
morni hils pahadi ( hariyana ) me hai
Mujhe current affairs 1 january 2024 - 2025 se krna h pr is m august 2025 se question no. 5750 aa raha h Mujhe question no. 1 se ya 2024- 2025 - 2026 tk current affairs kaise kru?
Taalabo dwara sichai kin jilo main hoti hai
hame maharashtra ke jal vidut kendra ki pohoto chahi ye
8510867651
khad or jaal me ante kya hai
Kafi acha h
Thanks a
lot
दिया सलाई का कारखाना राजस्थान के किस शहर मे स्थित है
Guided Bomb ka vikhas kiske dvara kiya gya
Prithvi par gurutviy man
Malwa ki rajdhani?
Who discovered the fungus
47 kg, ke manushay me kitna khoon hota hai
2ohm 4ohm 6 ohm ko kis prakar jode ki 4ohm prapt kare
आमकेपेडमेगुधआनेपरक्याउपचारकरेकलमलगायहुयेदमहीनेहुये
Paragraph. Urban. Kiss. Kate. Ha
राजस्थान में किस दौरान एक साथ राज्य के राज्यपाल विधान सभा अध्यक्ष और मुख्यमंत्री महिलाएं रही
Aligarh old name
Manaw. Me Jin ki sankhya kitana hota h bataye
अल्ट्रासोनिक तरंग क्या है इसके जेनेरेशन के दो प्रकार तथा इसके उपयोग के बारे में संक्षिप्त विवरण
Up me fasal bima yojna ka shubbharam kab hua
Neutrn ke anusar gti ka teen neyam
Tach sila ke sasthapak Kon hai
भारत की सबसे बड़ी कम्पनी का नाम क्या ?
विश्व मे सर्वप्रथम रेलगाड़ी का आविष्कारक का नाम बताएं
Aves ka matrak kya hoga
जामा मस्जिद का निर्माण किस सन में किया गया था
2017 me kis mantralay ne Prasad yojna lanch ki hai
Panchayat ka mukhya aapna estafa kis ko dega
pratighat ka SI unit Kya Hota Hai
Ganga nadi udgam
अफ्रीका महाद्वीप में भूमध्य रेखा पर स्थित कौनसी झील है
Raj cm
कौन सा असत्य फल है
India mein Kitne shahar hai unki sari jankari de
S. I. Units aves ki
आपातकालिन हार्मोन कोनसा हे
The kalveliya dance is for which district of rajthan
Tajmahal kab banatha?
U.p ki sabse lammbi river
Mere naam ka sandhivicched kya h
क्यूब (पजल) को कैसे सोलफ करे हिंदी मे लिखित उत्तर बताइए
भारत की सबसे बड़ी कम्पनी का नाम क्या है ?
Gotam budh ki patni ka naam kya h
Chedi kaha estit hai
Kapoor ka sutra
Jharkhand ka nidhan sabha kitna hai
U.p ki sabse badi river
sabse badi chana mandi kaha h
बावरी
Bharat ma kitne Chief minister ha
क्यूब को सोलफ करने का सत्र लिखित
Sabbarti Suchi Mai kitne visay hai
Charchoma ka shiv mandir kis sheli ka h
Chamba ke bidhayek ka naam
QRFU 8963 EBOL
Aandhraprade Bhashai Andhra part gather kiya gaya
Varn ka mining
Bs.c ki full form
India main sabse jyada kis rajya main khajur utpanna kiya jata ha
Maha भाष्य के रचयिता कौन है
एकही जैसा दो व्यक्ति अलग अलग माता पिता के कैसे हो सकता है
RBI ki sthapna kab Hui
Uttarakhand me siksha ka ster Kaisa hai
Mopla vidroha kaha huaa tha
Who is the prime minister of India
sabase adhik Jans andha raja kon hai
GPS का क्या अर्थ है
विद्युत रासायनिक श्रेणी क्या है इसके दो प्रमुख अनुप्रयोग दीजिए
Agara kis Nadi ke kinare bsa hai?
वर्तमान प्रधानमंत्री
Keandiy uposht bag bani sanstha
what is the caipital of up
Tajmahal kaha hai
Where first capative breeding center was established?
Ky cat me vish hota
mitochondria are seats of
Sabse Halki gas
ग्यारह हजार ग्यारह सौ कैसे लिखते है solution
Rastpita ke nukti
Kon sa vidheyak rajya shabha me pesh nahi kiya jata?
समुद्र का पानी नीला क्यों होता है
Present Prime Minister of India
9or10 ke beech Dono chahiye kab milegi
Nimnlikhit mein se ek ka upyog Bataye tincture Iodine
The Loni urban multi state credit thrift cooperative society में सभी के पैसे सुरछित हैं
kolkata sarvoch nayale ki asthapna kab hua?
Rani durgavati Rani Durgavati Ke Beti beta key name
Pm Narendra modi ne sabase pahale kis desh ka yatra kiye?
10000kabiyajkitnahotah
Mohan is taller than Raju . change into positive degree
क्रिकेट का युग कब से शुरू हुआ
Khanijow evam shaitano ka mahatva varnan Kare Antar spasht kare
Siddhant ke Pita ka naam
Landan kha h
What is cash flow
Maine 12th kar li hai ab mai kya karoo
Sir science quiz hindi me Dale
Who proposed two narion theory regarding Pakistan
जीवन क्या है इसका महत्व क्या है
Up gk